هفتاد قله در اراک

منطقه حفاظت شده هفتاد قله در 25 کیلومتری شرق اراک، 15 کیلومتری شمال غربی محلات، 30 کیلومتری شمال خمین Ùˆ 35 کیلومتری شمال غربی دلیجان واقع شده است.منطقه هفتاد قله به دلیل شرایط خاص جغرافیایی Ùˆ پوشش گیاهی انبوه Ùˆ وفور جانوران وحشی قابل شکار، همواره یکی از تفریحگاه‌های تاریخی ایران Ùˆ از زمان‌های قدیم مورد توجه بوده است. منطقه هفتاد قله در دوران قاجاریه، یکی از شکارگاه‌های پادشاهان قاجار محسوب Ù…ÛŒ‌شده Ùˆ وجود سنگ‌نوشته‌های باقی‌مانده در دیواره‌های صخره‌ای دره چکاب، بیانگر شکار صدها قوچ Ùˆ میش در یک روز Ù…ÛŒ‌باشد. حدود 62 کتیبه در کوه‌های هفتاد قله Ø­Ú© گردیده است Ú©Ù‡ تاریخ تعدادی از آن‌ها به 400 سال قبل Ù…ÛŒ‌رسد Ùˆ در برخی از آن‌ها ذکری از سرسبزی Ùˆ وفور شکار درج شده است.مجموعه‌ای از کارکردهای اکولوژیکی Ùˆ ارزش‌های بی‌نظیر اکوسیستم کوهستانی Ùˆ دشتی منطقه هفتاد قله سبب شد تا این منطقه در شمار مناطق حفاظت شده استان مرکزی قرار گیرد. در سال 1349 خورشیدی محدوده‌ای از این منطقه شامل کوه‌های هفتاد قله، بره زرد Ùˆ سیبک، توسط سازمان شکاربانی Ùˆ نظارت بر صید به عنوان «Ù…نطقه شکار ممنوع» اعلام گردید Ùˆ پس از آن در سال 1353 خورشیدی با اضافه شدن نواحی Ùˆ کوه‌های دیگری توسط سازمان حفاظت محیط زیست به این منطقه، عنوان «Ù…نطقه حفاظت شده هفتاد قله» را به خود گرفت.منطقه حفاظت شده هفتاد قله با مساحت 81125 هکتار، دارای آب Ùˆ هوای نیمه خشک است. از خصوصیات عمده این آب Ùˆ هوا بارندگی مداوم در فصل زمستان، تابستان‌های گرم Ùˆ Ú©Ù…‌باران Ùˆ وجود دو فصل مجزای خشک Ùˆ مرطوب در طول سال است.منطقه حفاظت شده هفتاد قله دارای پوشش گیاهی غنی Ùˆ به ویژه درختان کهنسال است Ùˆ در کوه‌های اطراف آن درختچه‌های بزرگ Ùˆ Ú©ÙˆÚ†Ú© وجود دارد. در بررسی فلور منطقه هفتاد قله در سه دوره رویش کامل، 205 گونه از گیاهان نهاندانه شناسایی شده‌اند. این گونه‌ها به 153 جنس از 41 خانواده تعلق دارند. بیشترین تنوع گونه‌ای در این منطقه به ترتیب مربوط به خانواده‌های كاسنی، نعناع، شب‌بو، گندمیان، چتریان پروانه‌آسا، میخک، گاوزبان، لاله، میمون Ùˆ آلاله Ù…ÛŒ‌باشند. گروهی از گونه‌های گیاهی منطقه حفاظت شده هفتاد قله دارویی Ùˆ معطر بوده كه مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از شیرین بیان، سوسن بر، كاكوتی، مریم نخودی، شریر، شاتره، ریواس، آلاله، بومادران، درمنه صخره، شكرتیغال، ‌شنگ، خاكشیر، منداب،‌ ازمک، چشم خروس دانه ریز، خوشک، چتر گندمی، بذرالبنج، كمای ایرانی Ùˆ شمدانی.تنوع جانوری در این منطقه بسیار زیاد بوده Ùˆ متشکل از پستانداران، خزندگان، دوزیستان، بی‌مهرگان Ùˆ … Ù…ÛŒ‌باشد.منطقه هفتاد قله زیستگاه بسیار ارزشمند Ùˆ مناسبی است برای پستانداران بزرگ بومی ایران كه در مناطق استپی مركزی ایران زیست Ù…ÛŒ‌نمایند Ú©Ù‡ از جمله آن‌ها Ù…ÛŒ‌توان به كل Ùˆ بز (پازن)ØŒ قوچ Ùˆ میش، آهو Ùˆ گراز اشاره نمود. در واقع پازن منطقه هفتاد قله، نماد محیط زیست طبیعی استان مرکزی است.برخی از گوشتخواران كه از جایگاه اكولوژیكی والایی در رأس هرم غذایی برخوردارند نیز در این منطقه زندگی Ù…ÛŒ‌كنند كه Ù…ÛŒ‌توان از گرگ،‌ شغال، روباه، كفتار، گربه وحشی،‌ رودک Ùˆ پلنگ نام برد.در ایران 502 گونه پرنده شناسایی شده‌ است كه 71 گونه از 26 خانواده آن در منطقه هفتاد قله زندگی Ù…ÛŒ‌کنند Ùˆ 62 درصد از آن‌ها مهاجر Ùˆ بقیه بومی منطقه Ù…ÛŒ‌باشند. از میان پرندگان شكارچی در این منطقه حفاظت شده،‌ دلیجه، عقاب طلایی Ùˆ سارگپه بومی منطقه بوده Ùˆ شاهین، هما Ùˆ ‌سنقر گندمی مهاجر Ù…ÛŒ‌باشند.شرایط اقلیمی خشک Ùˆ پوشش گیاهی بوته‌ای منطقه هفتاد قله محیط مناسبی برای زیست انواع خزندگان Ù…ÛŒ‌باشد. از راسته لاک‌پشت‌ها یک گونه لاک‌پشت مهمیزدار در دشت‌ها Ùˆ دامنه‌های این منطقه زندگی Ù…ÛŒ‌كند. راسته سوسمارها شامل 8 خانواده Ùˆ 112 گونه هستند Ú©Ù‡ به جز لوس مار Ùˆ بزمجه بقیه نام فارسی ندارند Ùˆ آن‌ها را سوسمار یا مارمولک Ù…ÛŒ‌نامند.دوزیستان منطقه را گونه‌هایی از قورباغه‌ها Ùˆ وزغ تشكیل Ù…ÛŒ‌دهند كه عمدتاُ در آب‌های راكد اطراف روستاها Ùˆ چشمه‌های منطقه یافت Ù…ÛŒ‌شوند.چشم‌اندازهای زیبا، تنوع Ùˆ شگفتی جوامع گیاهی Ùˆ زیست انواع گوناگون جانوران، این منطقه را به یک موزه Ùˆ آزمایشگاه طبیعی برای علاقه‌مندان به طبیعت Ùˆ علوم زیستی بدل نموده است به طوری Ú©Ù‡ همه ساله شمار بسیاری از علاقه‌مندان، محققین Ùˆ دانش‌پژوهان رشته‌های مختلف از این منطقه بازدید Ù…ÛŒ‌نمایند (البته پس از دریافت مجوز از اداره Ú©Ù„ حفاظت محیط زیست استان مرکزی